Sau mưa bão, nguy cơ bùng phát dịch bệnh trên đàn gia súc tăng cao do môi trường ô nhiễm và sức đề kháng vật nuôi suy giảm. Việc triển khai đồng bộ các biện pháp vệ sinh, phòng dịch và tái đàn an toàn là chìa khóa giúp ngành nông nghiệp nhanh chóng ổn định sản xuất.
Bão lũ không chỉ gây thiệt hại về cơ sở vật chất, chuồng trại mà còn để lại hậu quả lâu dài đối với chăn nuôi gia súc. Nước ngập, bùn đất, xác động vật chết và nguồn nước ô nhiễm là điều kiện thuận lợi để mầm bệnh phát sinh, lây lan trên diện rộng. Nếu không có biện pháp xử lý kịp thời và đúng kỹ thuật, người chăn nuôi có thể đối mặt với nguy cơ mất đàn, thiệt hại kinh tế nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phục hồi của nông nghiệp sau thiên tai.
Theo các Bác sĩ Thú y, giai đoạn ngay sau bão lũ là “thời điểm vàng” để cắt đứt chuỗi lây truyền dịch bệnh. Việc đảm bảo an toàn sinh học, quản lý chặt chẽ đàn gia súc và tái đàn có kiểm soát là những nội dung cần được ưu tiên hàng đầu.
Vệ sinh, tiêu độc khử trùng: Nhiệm vụ cấp bách sau bão lũ
Nội dung
Vệ sinh, tiêu độc khử trùng là biện pháp quan trọng cần thực hiện ngay khi mưa bão kết thúc nhằm tiêu diệt mầm bệnh trong môi trường chăn nuôi. Chuồng trại, khu vực nuôi nhốt, dụng cụ chăn nuôi phải được dọn dẹp sạch sẽ, loại bỏ bùn đất, rác thải và phun khử trùng bằng các loại hóa chất theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.
Đặc biệt, xác động vật chết cần được thu gom và xử lý triệt để bằng hình thức chôn hoặc đốt đúng kỹ thuật, tránh vứt ra môi trường gây ô nhiễm và lây lan dịch bệnh. Đồng thời, khu vực đồng cỏ, bãi chăn thả cũng phải được vệ sinh, khử trùng trước khi đưa gia súc trở lại chăn thả.
Nguồn nước phục vụ chăn nuôi sau bão lũ tiềm ẩn nhiều nguy cơ nhiễm khuẩn. Với những khu vực chưa có hệ thống cấp nước tập trung, việc xử lý nước là yêu cầu bắt buộc. Trước hết cần vệ sinh giếng nước, múc cạn nước tồn đọng, nạo vét bùn cặn. Sau đó tiến hành làm trong nước bằng phèn chua hoặc lọc nhiều lần bằng vải sạch. Cuối cùng, khử trùng nước bằng các hóa chất như Cloramin B theo đúng liều lượng khuyến cáo.
Theo Ths Phạm Duyên – giảng viên ngành Bác sĩ Thú y Trường Đại học Lương Thế Vinh, nguồn nước không đảm bảo vệ sinh sau thiên tai chính là “con đường ngắn nhất” đưa mầm bệnh xâm nhập vào đàn gia súc, do đó người chăn nuôi tuyệt đối không được chủ quan trong khâu xử lý nước.
Quản lý đàn gia súc và phòng chống dịch bệnh
Sau bão lũ, sức đề kháng của gia súc thường suy giảm do stress, thiếu thức ăn và thay đổi môi trường sống. Vì vậy, công tác quản lý đàn vật nuôi cần được thực hiện chặt chẽ. Tuyệt đối không chăn thả gia súc tại những khu vực bị ô nhiễm hoặc đồng cỏ chưa được xử lý vệ sinh.
Khi phát hiện gia súc có dấu hiệu nghi mắc bệnh truyền nhiễm, người chăn nuôi cần nhanh chóng thông báo cho chính quyền địa phương và cơ quan thú y để được hướng dẫn điều tra, xử lý ổ dịch kịp thời, đúng quy định. Việc che giấu dịch bệnh hoặc tự ý điều trị không đúng cách có thể khiến dịch lây lan nhanh hơn, gây hậu quả nghiêm trọng.
Giữ ấm cho gia súc là biện pháp quan trọng, đặc biệt đối với gia súc non, gia súc già yếu. Chuồng trại cần được che chắn kín gió, bổ sung chất độn chuồng khô ráo để tránh ẩm lạnh. Bên cạnh đó, cần cung cấp đầy đủ thức ăn, nước uống sạch nhằm giúp vật nuôi nhanh chóng phục hồi sức khỏe.
Các Bác sĩ Thú y cũng lưu ý, không được giết mổ, mua bán gia súc ốm, chết hoặc có dấu hiệu nghi bệnh. Việc này không chỉ vi phạm quy định phòng chống dịch mà còn tiềm ẩn nguy cơ lây bệnh sang người và cộng đồng.
Tiêm phòng đầy đủ – “lá chắn” bảo vệ đàn gia súc
Tiêm phòng vắc xin đầy đủ, đúng lịch là giải pháp quan trọng nhằm tạo miễn dịch chủ động cho đàn gia súc sau bão lũ. Người chăn nuôi cần tuân thủ khuyến cáo của cơ quan thú y địa phương, đảm bảo sử dụng vắc xin đúng loại, đúng liều lượng và đúng thời điểm.
Theo các chuyên gia, việc tiêm phòng kịp thời không chỉ giúp bảo vệ đàn gia súc hiện có mà còn tạo nền tảng an toàn sinh học vững chắc cho quá trình tái đàn trong thời gian tới, góp phần ổn định sản xuất nông nghiệp.
Tái đàn an toàn: Không vội vàng, không chủ quan
Tái đàn sau bão lũ cần được thực hiện thận trọng và có kiểm soát. Chỉ nên tái đàn khi chuồng trại đã được tu sửa, xây mới đảm bảo khô ráo, thông thoáng và đã hoàn tất các biện pháp vệ sinh, khử trùng cần thiết.
Bên cạnh đó, người chăn nuôi cần chuẩn bị đầy đủ nguồn thức ăn thô, tinh phù hợp với nhu cầu của vật nuôi, tránh tình trạng thiếu dinh dưỡng làm giảm sức đề kháng. Con giống đưa vào tái đàn phải có nguồn gốc rõ ràng, được cung cấp từ các cơ sở uy tín, có giấy chứng nhận kiểm dịch và đã được tiêm phòng đầy đủ theo quy định.
Tái đàn an toàn, khoa học không chỉ giúp người chăn nuôi nhanh chóng khôi phục sản xuất mà còn hạn chế tối đa nguy cơ tái phát dịch bệnh, hướng tới phát triển chăn nuôi bền vững trong điều kiện thiên tai ngày càng diễn biến phức tạp.
Có thể khẳng định, việc đảm bảo an toàn và phát triển đàn gia súc sau bão lũ là nhiệm vụ quan trọng, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa người chăn nuôi, cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương. Thực hiện đúng các hướng dẫn kỹ thuật sẽ là nền tảng để nông nghiệp phục hồi ổn định và phát triển lâu dài.