Trong nỗ lực tìm kiếm các vật liệu thay thế nhựa và nhiên liệu hóa thạch, giới công nghiệp Pháp đang đặt niềm tin vào một ứng viên tiềm năng từ giới thực vật: Miscanthus (cỏ voi khổng lồ). Loại cây trồng vốn dĩ quen thuộc trong lĩnh vực nông nghiệp này đang mở ra một chương mới cho các ngành sản xuất ô tô, xây dựng và bao bì cao cấp.
“Siêu cây” của nông nghiệp bền vững
Nội dung
Các chuyên gia từ Trường Đại học Lương Thế Vinh cho biết Miscanthus không chỉ là một loại cỏ thông thường mà được giới chuyên gia ví như một cỗ máy sinh học hiệu suất cao. Điểm ưu việt của loại cây này nằm ở tính bền bỉ: chỉ cần gieo trồng một lần nhưng có thể cho thu hoạch liên tục trong suốt hai thập kỷ.
Khác với các loại cây công nghiệp ngắn ngày, cỏ voi hầu như “nói không” với hóa chất nông nghiệp. Chúng có thể sinh trưởng mạnh mẽ mà không cần phân bón hay thuốc trừ sâu, thậm chí thích nghi tốt trên các vùng đất bị ô nhiễm hoặc xói mòn – nơi các loại cây lương thực không thể tồn tại. Đặc tính không xâm lấn và khả năng cải tạo đất biến Miscanthus trở thành giải pháp lý tưởng cho một nền nông nghiệp xanh, phát thải thấp.
Cuộc cách mạng trong chuỗi giá trị công nghiệp
Sự chuyển mình của cỏ voi diễn ra mạnh mẽ nhất tại vùng Normandie và khu vực lân cận thủ đô Paris. Tại đây, mô hình nông nghiệp đang được hiện thực hóa thông qua các liên minh chiến lược giữa nông dân và doanh nghiệp.
– Xây dựng xanh: Tập đoàn Alkern (thuộc hệ sinh thái Holcim) đã tiên phong đầu tư hơn 10 triệu Euro để biến sợi cỏ voi thành nguyên liệu chính (chiếm tới 90%) trong các loại gạch xây dựng thế hệ mới. Đây là bước đi đột phá giúp giảm đáng kể dấu chân carbon trong ngành vật liệu xây dựng.
– Công nghệ ô tô: Những mẫu xe điện tương lai của Renault sẽ mang hơi thở của cánh đồng. Bảng điều khiển của dòng xe Rafale sắp tới sẽ sử dụng vật liệu composite chứa 30% sợi Miscanthus. Dự kiến, dây chuyền sản xuất này sẽ cung ứng khoảng 1 triệu sản phẩm, đánh dấu sự lên ngôi của vật liệu sinh học trong ngành cơ khí chính xác.
– Bao bì xa xỉ: Ngành mỹ phẩm và hàng hiệu cũng không đứng ngoài cuộc. Cellulose chiết xuất từ cỏ voi đang được nghiên cứu để thay thế hoàn toàn nhựa dầu mỏ trong bao bì, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về môi trường của châu Âu.
Triển vọng kinh tế sinh học
Sức hút của Miscanthus tại Pháp không chỉ dừng lại ở phòng thí nghiệm. Theo thống kê, diện tích canh tác loại cỏ này đang tăng trưởng mạnh mẽ với tốc độ trung bình 14% mỗi năm. Từ 5.000 ha vào năm 2017, đến nay quy mô đã vượt ngưỡng 11.000 ha.
Theo nghiên cứu của các giảng viên Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn với năng suất khô ấn tượng (từ 10 đến 20 tấn/ha), cỏ voi không chỉ giúp nông dân đa dạng hóa thu nhập mà còn cung cấp nguồn nguyên liệu dồi dào, ổn định cho các nhà máy sinh khối. Đây chính là minh chứng rõ nét cho việc nông nghiệp không còn là ngành khai thác truyền thống mà đã trở thành một phần không thể tách rời của chuỗi cung ứng công nghệ cao.
Kết luận: Sự trỗi dậy của cỏ voi Miscanthus tại Pháp là một bài học quý giá về cách tận dụng tài nguyên bản địa để giải quyết các thách thức toàn cầu. Khi những quy định về môi trường ngày càng thắt chặt, việc biến những cánh đồng cỏ thành linh kiện ô tô hay vật liệu xây dựng không chỉ là xu hướng, mà còn là con đường tất yếu để phát triển bền vững.