Trong lịch sử kinh tế Việt Nam, nông nghiệp luôn được ví như một “bệ đỡ” vững chắc, giúp quốc gia vượt qua những giai đoạn biến động toàn cầu. Tuy nhiên, ngành nông nghiệp hiện nay không chỉ dừng lại ở vai trò đảm bảo an ninh lương thực mà đang vươn mình trở thành một động lực kinh tế năng động, hiện đại và bền vững.
Chặng đường lột xác qua những dấu mốc lịch sử
Nhìn lại quá trình phát triển, nông nghiệp nước ta đã trải qua những bước chuyển mình mang tính chiến lược để thích ứng với bối cảnh thế giới:
– Giai đoạn xóa đói giảm nghèo (1986–1995): Ưu tiên hàng đầu là cung cấp đủ cái ăn cho người dân sau thời kỳ bao cấp.
– Giai đoạn hàng hóa hóa (1995–2010): Nông sản bắt đầu vươn ra biển lớn, khẳng định vị thế trên bản đồ xuất khẩu toàn cầu.
– Giai đoạn giá trị gia tăng (2010 đến nay): Đây là thời kỳ của “Tái cơ cấu”. Mục tiêu không còn là số lượng mà là chất lượng, hiệu quả kinh tế và tính bền vững.
Những thành quả từ tư duy tái cơ cấu đúng đắn
Việc thực hiện Đề án Tái cơ cấu ngành Nông nghiệp (2013) và Quyết định 255/QĐ-TTg đã tạo ra những con số ấn tượng. Ngay cả trong những thời điểm ngặt nghèo nhất của dịch bệnh và thiên tai, ngành vẫn duy trì mức tăng trưởng ổn định trên 3,5%/năm.
Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản năm 2024 đã bứt phá mạnh mẽ, gấp 3 lần so với năm 2010. Việt Nam hiện là “ông lớn” trong các ngành hàng như gạo, cà phê, hồ tiêu và thủy sản. Quan trọng hơn, thành công này đã tác động trực tiếp đến đời sống người dân: thu nhập của cư dân nông thôn tăng gần 6 lần so với năm 2008, trong khi tỷ lệ hộ nghèo giảm sâu kỷ lục xuống còn 3,5%.
Đối mặt với những “lực cản” thời đại mới
Dù đạt được nhiều thành tựu, ông Cao Đức Phát thẳng thắn nhận định nông nghiệp đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Biến đổi khí hậu không còn là dự báo mà đã trở thành thực tại khắc nghiệt. Bên cạnh đó, áp lực từ cam kết Net Zero vào năm 2050 buộc ngành phải thay đổi phương thức sản xuất để giảm 20-30% lượng khí thải nhà kính mà ngành đang tạo ra.
Nguồn lực tự nhiên như đất đai, nguồn lợi hải sản cũng đang dần chạm ngưỡng khai thác. Thêm vào đó, làn sóng đô thị hóa khiến lực lượng lao động trẻ rời xa đồng ruộng, đặt ra bài toán làm sao để nông nghiệp trở nên “quyến rũ” hơn trong mắt thế hệ kế cận.
Khoa học công nghệ: Cánh cửa mở ra tương lai
Để tiếp tục duy trì vị thế, nông nghiệp Việt Nam buộc phải dựa vào “đòn bẩy” khoa học công nghệ. Trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ số và công nghệ sinh học sẽ là những nhân tố then chốt giúp tối ưu hóa sản xuất và chọn tạo các giống cây trồng thích ứng nghịch cảnh.
Kết luận lại, quá trình tái cơ cấu không chỉ là thay đổi cây trồng hay vật nuôi, mà là thay đổi tư duy từ “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”. Với những chính sách “mở đường” đúng đắn, nông nghiệp sẽ tiếp tục là niềm tự hào và là động lực quan trọng để đưa Việt Nam vươn lên mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới.
Thông tin được Phòng truyền thông Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn và Trường Đại học Lương Thế Vinh tổng hợp và chia sẻ, hy vọng sẽ giúp các bạn có một trải nghiệm đầy thú vị!